นายสุชาครีย์ สุคำภา อั๋น
 
ภาษาภูไท
ภาษา ภาษาที่ใช้เป็นภาษาผู้ไท และยังคงรักษาไว้ได้ด้วยดีตลอดมา ภาษาผู้ไทเป็นภาษาที่พูดแปร่งไปจากภาษาลาวและภาษาไทยภาคกลาง ซึ่งไม่สามารถอธิบายเป็นภาษาเขียนได้ เพราะหลายคำเสียงไม่ตรงกับวรรณยุกต์ใด จะยกตัวอย่างคำบางคำที่พอจะอธิบายเป็นภาษาเขียนได้พอใกล้เคียง ดังนี้


๑. คำที่มีสระ  เ-ีย , เ-ือ , -ัว จะเป็นสระ เ-, เ-อ, โอ เช่น เมีย - เม , เขียน - เขน , เขียด - เคด เสื่อ - เสอ , เลือด - เลิด , เมือง - เมิง , ผัว - โผ ,
ด่วน - โดน , สวน- โสน


๒. สระ ไ, ใ, -ัย บางคำจะเป็นสระ เ-อ เช่น ใต้ – เต้อ ( เสียงแปร่งอยู่ระหว่างวรรรณยุกต์เอกและโท คือ .่...) ใส่ – เชอ ให้ ( สิ่งของ ) – เห้อ ( เสียงแปร่ง ) ใหม่ – เมอ


๓. พยัญชนะ ข จะเป็นตัว ห เช่น เขียง-เหง ขาย- หาย ของเขา- หองเหา,เขา (สัตว์ )- เหา

๔. พยัญชนะ ร จะเป็น ฮ เช่น เรือ – เฮือ เรือน – เฮือน รอย – ฮอย ร้อง – ฮ้อง รีบ – ฮีบ

๕. คำที่สะกดด้วย ก. ไก่ จะไม่มีเสียงตัวสะกด และสระจะเป็นสระเสียงสั้น เช่น แตก-แต้ะ แบก – แบ้ะ ผูก – พุ สาก – ซะ ปาก – ป้ะ

๖. บางคำที่มีเสียงสระ –ึ จะเป็นเสียงสระ เ-อ เช่น ลึก - เล็ก ผึ้ง- เผิ่ง ( เสียงแปร่ง = .่...๋...้.)

๗.บางคำมีคำเรียกเฉพาะที่ไม่มีเค้าทางภาษาไทยเลย เช่นสิ่งของหาย- เฮ้ / หายเจ็บหายไข้ - ดี๋เจ็บดี๋ไข้ ( แปร่ง ) / ท้ายทอย - กะด้น ( แปร่ง ) / หัวเข่า - โหโค้ย / ผิดไข้ - มึไข้ ( แปร่ง )/ ตาตุ่ม - ป๋อมเพอะ /ไปไหน - ไป๋ซิเลอ / ผู้ใด - ใคร - เพอ / อยากกินข้าว - เยอะกิ๋นข้าว ( แปร่ง ) ฯลฯ

คู่เปรียบเทียบคำในภาษาผู้ไทย กับภาษาไทยดำ มีคำเปรียบเทียบกันน้อยจากทั้งหมด ๘๙ คำ พบว่าเหมือนกันร้อยละ ๓๔.๘๓ คล้ายกันร้อยละ ๔๔.๙๔ รวมร้อยละ ๗๙.๗๗ ต่างกันร้อยละ ๒๐.๒๓๒ จึงอาจสรุปได้ว่าภาษาของคน ๒ กลุ่มนี้ตระกูลเดียวกัน และคงอยู่บริเวณเดียวกันมาก่อนด้วย แต่ได้แยกกันมา ๒๐๐ ปีขึ้นไป โดยกลุ่มผู้ไท อ.หนองสูงใหญ่นี้ แยกจากเมืองแถงไปอยู่เมืองวัง เมืองคำอ้อ แล้วจึงอพยพมาอยู่ที่ อ.หนองสูง จ.มุกดาหาร



 


ส่วนผู้ไทยดำกลุ่มที่ให้ข้อมูล แยกจากเมืองแถงไปอยู่เชียงขวาง จากเชียงขวาง
ไปอยู่บ้านอีไล ในแขวงเวียงจันทน์ และในที่สุดก็อพยพมาอยู่ที่ศูนย์ผู้อพยพ
จ.หนองคาย ในปีพ.ศ. ๒๕๑๘ ระยะเวลาไม่น้อยกว่า ๒ ศตวรรษ ที่ ๒ กลุ่มนี้
ไม่ได้ติดต่อกัน และต่างฝ่ายก็รักษาภาษาของกลุ่มที่อยู่ใกล้เคียง เช่น รองเท้า
ผู้ไทยเรียก เกิ้บ แต่ผู้ไทยดำเรียก ฮาย ซึ่งน่าจะเป็นภาษาญวน ญวนเรียกรองเท้าว่า
ไย่ บางคำอาจจะคิดขึ้นภายหลังจากแยกย้ายออกไปจากเมืองแถงแล้ว เช่น กระดุม ภาษาผู้ไทยเรียกว่า มะติง แต่ภาษาผู้ไทยดำเรียก มะห่อ แต่อย่างไรก็ตามคำหลักๆ ของสองภาษานี้คล้ายกันมาก
   
คำภูไท
ความหมาย
คำภูไท
ความหมาย
ก้อมี้
ถ่านไม้
จอก
แก้วน้ำใบเล็ก
ขี้ซีก
น้ำครำใต้ถุนบ้าน
โก๋งเฮือน
ห้องในบ้าน
กิ๋นกั๋บพะ
กินกับ ไม่กินข้าว
โก๋งโส้ม
ห้องนอน
แม้
แม่ หรือ ยาย
โก๊
ดวงจันทร์
พ้อ
พ่อ หรือ ปู่
โข
สะพาน
เ็ยบ
เหยียบ
กะแบ๊ะ
จานใบเล็ก
แห้ม
ตัวร้อนเป็นไข้
กะบ๋าน
จานใบใหญ่
ซับ
งาม สวย หล่อ
เส็ง
แข่งขัน
แว้น
กระจกเงา
เย่น
รินน้ำ
สุด
มุ้ง
รถกิ้ง
รถจักรยาน
จ๋อง
ร่ม
ข้อย
ฉัน ข้าพเจ้า
จ้อง
ทัพพี
เจ้า
คุณ เธอ
โบง
ช้อน
ไม้ฟอย
ไม้กวาด
โอ๋
ขันตักน้ำ
กิด, กี้น
สั้น
โจก
แก้วน้ำใบใหญ่
มะต่ิง
กะดุม
ตุ้มหู,ต้างหู
ตุ้มหู
แพต๋าล้อ
ผ้าขาวม้า
ถาน
ส้วม
สีโนน
แป้งทาหน้า
กะด้อง
กระโดด
เจ้
กระดาษ
ติกไต้
กินอย่างประหยัด
สีแหว
สีเขียว
ฮูป
รูป
โห้ขวย
หัวเข่า
หุดัง
จมูก
หุขี้
ทวารหนัก
ตะเว็น
ดวงอาทิตย์
   
  BACK  
นายสุชาครีย์ สุคำภา อั๋น